4/23/17

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ



         Σε πρόσφατη έρευνα φάνηκε ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν πιστεύει στην ανάσταση των νεκρών, μολονότι πιστεύει στον Θεό. Μάλιστα, η πιο συνηθισμένη απάντηση που λαμβάνει κάποιος από νέους είναι ότι δεν τους έχει απασχολήσει το ζήτημα, θα τους ενδιέφερε να γνωρίζουν, αλλά είναι δύσκολο να είναι βέβαιοι. Η πίστη στην πιο ξεχωριστή διδασκαλία  της ορθόδοξης παράδοσης, στην διακήρυξη του Αποστόλου Παύλου ότι «αν δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, τότε ούτε ο Χριστός έχει αναστηθεί και το τότε το κήρυγμά μας είναι χωρίς νόημα, το ίδιο και η πίστη» δεν αγγίζει τους πολλούς. Προτιμούν την συνήθεια, το έθιμο, την επανάληψη, χωρίς να αναζητούν τις μαρτυρίες της Ανάστασης.
        Η ίδια η Εκκλησία είναι μία από αυτές. Παρότι αποτελείται από ανθρώπους οι οποίοι δεν καταφέρνουν να ακολουθήσουν τα λόγια, τις εντολές, την ζωή του Χριστού και των Αποστόλων, δεν εξαλείφεται από τις ιδεολογίες, οι οποίες κατά καιρούς έθεσαν ως κύριο στόχο τους να την περιθωριοποιήσουν και να την διαγράψουν από το προσκήνιο.  Και δεν τίθεται θέμα σύγκρισης με άλλες θρησκείες. Ο δρόμος του χριστιανισμού δεν είναι τόσο απλός, όπως για παράδειγμα το Ισλάμ. Η αυθεντική χριστιανική παράδοση είναι στηριγμένη στην συγγνώμη που ανέτειλε εκ του τάφου του Κυρίου. Δεν αρκείται στην ελεημοσύνη ως καθήκον, αλλά διδάσκει και εφαρμόζει για τους μοναχούς την ακτημοσύνη και για τους υπόλοιπους την φιλανθρωπία που αγγίζει τον όλο άνθρωπο. Δεν ζητά μία τυπική προσευχή, αλλά αυτή του νου και της καρδιάς που πυρπολεί την ύπαρξη. Δεν οδηγεί στον μηδενισμό ή στην σωτηρία μόνο των εκλεκτών, αλλά παλεύει για την σωτηρία όλων και βιώνει την εμπειρία της αγιότητας, της συνέχειας της ύπαρξης που αποδεικνύεται διά των πολλών θαυμάτων.
        Αναστάσιμη μαρτυρία είναι το ότι η Εκκλησία δεν έγινε ποτέ εξουσία, αλλά παρέμεινε διακονία αγάπης. Αυταπατώνται όσοι θεωρούν ότι η Ορθοδοξία επιβάλλεται με γνώμονα το πολιτικό κόστος της απόρριψής της ή την επίκληση της κόλασης. Χωρίς την πίστη στην Ανάσταση είναι αδύνατον σε ανθρώπους να είναι έτοιμοι να θυσιάσουν την ζωή τους, όχι για να γίνουν ήρωες κάνοντας κακό σε άλλους, αλλά χάριν της ταπεινής  αγάπης που δεν γνωρίζει διακρίσεις.  Η Ορθόδοξη Εκκλησία στην πράξη δεν έγινε ούτε θα γίνει εξουσία, διότι ο Χριστός στήριξε την διδασκαλία Του σε εκείνο το «όστις θέλει». Δέχτηκε ως μοναδική προϋπόθεση μετοχής στην Βασιλεία Του ένα ταπεινό «Μνήσθητί μου Κύριε». Και εμφανίστηκε σε εκείνους και εκείνες που τόλμησαν να νικήσουν την εξουσία του φόβου και της ισχύος, το κράτος του θανάτου.
Αναστάσιμη μαρτυρία  είναι ό,τι συγκροτεί την Εκκλησία σε Σώμα Χριστού, δηλαδή το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Εκεί όπου δεν προκρίνονται οι πλούσιοι έναντι των φτωχών, οι άνδρες έναντι των γυναικών, οι μορφωμένοι έναντι των απλών, οι δίκαιοι έναντι των αμαρτωλών, αλλά όλοι γίνονται ένα με τον Αναστημένο Χριστό, ομολογώντας ότι «είς Άγιος, είς Κύριος Ιησούς Χριστός» και προχωρώντας με φόβο Θεού, πίστη και αγάπη στην συνάντηση μαζί Του.
Αναστάσιμη μαρτυρία τελικά θα παραμείνει το γεγονός ότι όχι μόνο δεν εξέλειπαν οι επώνυμοι Άγιοι, αλλά και το ότι ο καθένας μας μέσα στην Εκκλησία αγιάζεται και ευλογείται. Νιώθει την χαρά και το Φως της παρουσίας του Χριστού, ανοίγοντας την καρδιά του στην Ελπίδα!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»
Στο φύλλο της Τετάρτης 19 Απριλίου 2917

4/22/17

ΟΥΚ ΗΝ ΜΕΤ’ ΑΥΤΩΝ ΟΤΕ ΗΛΘΕΝ Ο ΙΗΣΟΥΣ


Τι είναι απαραίτητο να ακολουθούμε  όλοι μας στην Εκκλησία και τι επαφίεται στην άποψή μας, στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την ζωή και τους άλλους;  Αυτό το ερώτημα αναφύεται έντονο, ιδίως όταν έχουμε να κάνουμε με θέματα στα οποία η πίστη ξεπερνά τις δυνατότητες της λογικής μας, κάποτε και της εμπειρίας μας. Για κάποιους λόγους αισθανόμαστε ότι δεν μπορούμε να πιστέψουμε, δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε κάποιες από τις διδασκαλίες της πίστης μας. Ιδίως το ζήτημα της Ανάστασης αποτελεί κομβικό σημείο. Η Ανάσταση κινείται πέρα από το όριο αυτού του κόσμου. Πέρα από την οδό της ζωής και πέρα από τον θάνατο. Επομένως, δεν μπορεί ο νους μας να την αιτιολογήσει και, κυρίως, να δεχτεί ότι  θα ισχύσει και για τον καθέναν από εμάς. Μοιάζουμε με τον απόστολο Θωμά, ο οποίος, ενώ οι υπόλοιποι μαθητές είδαν τον Αναστημένο Χριστό, εκείνος «ουκ ην μετ’  αυτών ότε ήλθεν ο Ιησούς» (Ιωάν. 20, 24). «Δεν ήταν μαζί με τους άλλους, όταν ήρθε ο Ιησούς». Δεν έχει σημασία αν ο λόγος της απουσίας του είχε να κάνει με κάποια δική του υποχρέωση που δεν τον άφησε να βρίσκεται με τους άλλους μαζί, αν ήταν θλιμμένος από τον σταυρικό θάνατο του Κυρίου, αν δεν τον ανέπαυε χωρίς της παρουσία του Χριστού η συντροφιά των άλλων μαθητών ή αν  η πρόνοια του Θεού ήθελε να δώσει μία επιπλέον απόδειξη της Ανάστασης.   Ο Θωμάς απουσίαζε.
          Πολλές φορές λοιπόν και εμείς ουκ εσμέν μετά της Εκκλησίας στην πίστη στην Ανάσταση.  Παραδομένοι στον ορθολογισμό μας ζητούμε αποδείξεις, οι οποίες είναι αυτονόητο ότι τον ξεπερνούν. Άλλοτε πάλι αισθανόμαστε ότι η Ανάσταση είναι μία γιορτή που πέρασε και ότι μπορούμε να προχωρήσουμε χωρίς την κοινότητα της Εκκλησίας, όπως ο Θωμάς χωρίς τους άλλους μαθητές. Άλλοτε πάλι είναι οι υποχρεώσεις μας τέτοιες και τόσες που δεν περιμένουμε τον Ιησού να έρθει και να μας δώσει την ειρήνη Του.  Πορευόμαστε όπως οι δύο μαθητές στους Εμμαούς, χωρίς καιόμενη καρδιά για τον Λυτρωτή μας (Λουκ. 24, 32). Και όταν κάποιοι, όπως οι Άγιοί μας, μας βεβαιώνουν ότι ο Αναστημένος Χριστός είναι παρών, βάζουμε το κριτήριο του δικού μας λογισμού πιο πάνω από την δική τους μαρτυρία. «Ου μη πιστεύσομεν», αναφωνούμε!
        Επικαλούμαστε την ελευθερία της σκέψης μας, την οποία βάζουμε πιο πάνω από την αγάπη προς τον Θεό. Το τι θέλουμε να γνωρίζουμε και τι αρνούμαστε να αποδεχθούμε εξαρτάται από το «εγώ»  μας. Λησμονούμε ότι πίστη σημαίνει παράδοση του εαυτού μας στον Θεό και την αγάπη Του. Ότι δεν μπορούμε να συν-αναστηθούμε με τον Χριστό αν δεν αφεθούμε στην χάρη και το έλεός Του. Δεν είναι τα σημάδια των ήλων που μας βεβαιώνουν, δεν είναι τα αισθητά μας μάτια. Είναι η καρδιά μας που εμπιστεύεται τον λόγο της κοινότητας, το βίωμα της Εκκλησίας, την βεβαιότητα ότι αν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε κάθε κήρυγμα και κάθε πίστη είναι πορεία ματαιότητας, απουσία νοήματος (Α’ Κορ. 15, 17). Αυτός ο τρόπος προϋποθέτει καρδιά έτοιμη να αποδεχθεί την εκκλησιαστική διδασκαλία και ζωή συνολικά. Γιατί αλλιώς η Ανάσταση θα παραμείνει ανενέργητη!
       Ο Θωμάς είχε την ευλογία της εμφάνισης του Χριστού οκτώ ημέρες μετά την Ανάσταση. Ο Κύριος συγκαταβαίνει στην πρόκληση του μαθητή Του, γιατί δεν ήταν πρόκληση θράσους και αναίδειας, ούτε είχε σκοπό να ζητήσει έναν Θεό θαυματοποιό. Ήταν κίνηση ενός θλιμμένου παιδιού που αισθανόταν ότι είχε χάσει τον πατέρα στον οποίο πίστευε και τον οποίο αγαπούσε και ήθελε να τον ξαναβρεί! Ο Χριστός δεν ικανοποίησε μία άλλη πρόκληση. Εκείνη όσων απαιτούσαν από Αυτόν να κατεβεί από τον Σταυρό για να πιστέψουν. Δεν Τον έβλεπαν ως Πατέρα, αλλά ως θαυματοποιό. Δεν ένιωθαν παιδιά Του, αλλά θρασείς αμφισβητίες  της υπόστασης και της αποστολής Του.
Εμείς άραγε, όταν δεν είμαστε μαζί με την Εκκλησία, στην μαρτυρία και την αποδοχή της Ανάστασης, με ποιον τρόπο απευθυνόμαστε στον Χριστό;  Ως παιδιά Του ή ως αρνητές της υπόστασής Του; Καλύτερα πάντως είναι να εμπιστευόμαστε. Με τους άλλους μαθητές, με τους αγίους, με τους υπόλοιπους χριστιανοί να κοινωνούμε τον Αναστημένο Χριστό, όχι ως άπιστοι, αλλά ως πιστοί!  Για να κρατιέται η χαρά της Ανάστασης αυθεντικά στην καρδιά μας και να μεταμορφώνει την ζωή μας!

Κέρκυρα, 23 Απριλίου 2017

4/16/17

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: ΝΙΑ ΔΕΥΤΕΡΑ


Γλυκό που είναι το σκοτάδι στις εικόνες των προγόνων
άμωμα χέρια μεταληπτικά
ρούχα που τ'άδραξεν η γαλήνη και δε γνωρίζουν άνεμο
βαθιά το ελέησον απ' τους άυλους βράχους
τα μάτια σαν καρποί ευωδάτοι.
(Νίκος Καρούζος, «Η Ορθοδοξία»)

Βαθύ το «Ελέησον». Αυτό που μας λείπει. Οι γιορτές δεν είναι χτες μόνο ούτε σήμερα. Είναι η αρχή για το αύριο των εσχάτων. Πρόγευση και πρόγευμα αιωνιότητας.  Είναι μία υπόμνηση των εικόνων των προγόνων μας. Αυτών που σαν τον Ιωνά φεύγαν για να απομακρυνθούν από τον Θεό, γιατί δεν Τον ήθελαν να αγαπά και να συγχωρεί, αλλά να είναι δίκαιος, και τους κατάπιναν τα κήτη της απιστίας, της κακίας του κόσμου, του πολέμου, της σκλαβιάς. Και εκείνοι ήξεραν, όπως ο Ιωνάς,  ως εκ θαλάμου του θηρός να αναθορούν την αλήθεια. Και να ζητούν το Ελέησον. Και να καταλαβαίνουν ότι όλα μάταια αν δεν είναι τα χέρια μεταληπτικά της αγάπης και της πίστης. Και γίνονταν τα μάτια τους φωτεινά στο σκοτάδι. Κι ευωδιάζαν οι καρδιές τους, όπως τα λουλούδια του επιταφίου, όχι γιατί από μόνα τους αρκούνε, αλλά γιατί στολίζουν τον Εσταυρωμένο και στολίζονται από το κάλλος Του που δεν θα δύσει ποτέ.
Βαθύ το «Ελέησον».  Οι γιορτές είναι η αρχή για να δώσουμε και να πάρουμε. Την συγγνώμη στους άλλους και την άφεση από τον Θεό. Την αίσθηση ότι μόνο στον τρόπο της Εκκλησίας όλα έχουν το νόημά τους. Στους ύμνους της πίστης το Μεγαλοβδόμαδο γίνεται συμπόρευση. Γίνεται η όντως γιορτή. Και τότε όλος ο κόσμος μας δεν γνωρίζει άνεμο και καταιγίδα κι ας λυσσομανούνε. Γιατί ταξιδεύουμε με την Γλυκύτητα που μας σώζει στεφανωμένη με τα δικά μας αγκάθια.

π. Θ.Μ.
17 Απριλίου 2017

4/15/17

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ


Έρημος τώρα ο βράχος της αγάπης —
μη με λησμονήσεις
πάνω του στα βραδινά πετρώματα
με το φεγγάρι καθαρό πουκάμισο.
Μη με λησμονήσεις βαθύτατε αέρα.
Σε ακούω Εκτυφλωτικέ —
πώς έρχεται η φωνή σου απ’ τον ύπαιθρο
ήχοι μου ταπεινοί πλαγιαύλων
υπάρχω κι ακούω το ελεγείο.
Πρέπει ν’ αρχίσω απ’ τη λησμονιά.
Μη δείχνεις — είμαι ο ανώφελος το ξέρω
σώμα για θάνατο και θάνατο
που ελπίζει σ’ ένα φύλλο δέντρου.
Η φωνή μου λυγίζει.
Αλλά δεν παραδίδομαι αντίκρυ
σ’ αυτή τη δύση τρομαγμένος
εγώ με όλο το αίμα μου
έτσι όπως πόνεσα στους δρόμους ατελείωτα
με τόσο σπαραγμό στα σύνορα μου.
Ο ουρανός είναι στον βαθυκύανο χειμώνα.
Το φως φωνάζει με τον κεραυνό.
Να με σώσουν τα όνειρα ή να με συντρίψουν
— ένα τ’ ονομάζω.
(Νίκος Καρούζος, «Σχέδιο για το μέλλον του ουρανού»)

Όχι, δεν θα χαθεί η ελπίδα. Σ’  έναν κόσμο στον οποίο δεν φαίνεται παράθυρο  για να βγει στα δέντρα η ερημιά μας, εμείς θα συνεχίζουμε να δοξάζουμε και να τραγουδούμε: «Δεν παραδιδόμαστε αντίκρυ σ’  αυτή την δύση της αγάπης. Δεν παραδιδόμαστε στον τρόμο του θανάτου. Δεν παραδιδόμαστε σε σβησμένα όνειρα. Δεν παραδιδόμαστε στην αλαζονεία  αυτών που νομίζουν ότι κατέχουν την δύναμη. Δεν παραδιδόμαστε στα αγάλματα και τις εικόνες του κόσμου. Δεν παραδιδόμαστε στον χειμώνα της απουσίας του Θεού» .
« Έστι Θεός»!
Σταυρώθηκε αλλά παρέμεινε της Δόξης ο Βασιλεύς!
Πέθανε, αλλά παρέμεινε Άφθορος!
Ετάφη, αλλά σαν το κρυμμένο στάχυ βγαίνει Αναστημένος!
Κατέβηκε στον Άδη, αλλά μας ανεβάζει όλους στην αγκαλιά της Βασιλείας Του!
Τον φυλάνε οι κουστωδοί της Ισχύος, του Ψέματος, της Απελπισίας, αλλά μας οδηγεί θριαμβευτικά στην Ελευθερία!
Και τη συντετριμμένη και τεταπεινωμένη καρδιά μας θα της ξαναδώσει το όνειρο:
Στεριωμένη στον βράχο της Αγάπης, να παλέψει και να νικήσει μαζί Του!        

π. Θ.Μ.
16 Απριλίου 2017

4/14/17

ΚΑΛΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!


ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟ


Είναι μία θύρα στὰ μάτια κάθε νεκρού
μὲ καίει τρόμος απ᾿ τὴν ηλικία
των λουλουδιών έτσι γρήγορα ποὺ φεύγουν
έτσι γρήγορα είναι μιὰ θύρα βαμμένη μὲ τὴ σιωπὴ
κι ο θάνατος μονόλιθος.
Κράζει τ᾿ αηδόνι μαύρος κόρακας καὶ θέλει τὴ φωνή του
μὰ δὲν εχει γλώσσα η δεύτερη ζωή μας. Καλὴ νύχτα,
ποὺ λέει ο θεατρίνος ή ο ψευδοσκότεινος, δὲν υπάρχει
κι ουτε νύχτα κακὴ κι ακόμη ούτε νύχτα
είναι μονάχα τὸ Δὲν τὸ Μὴ καὶ τ᾿ Όχι σὰν καρπὸς
του δέντρου μὲ τ᾿ όνομα Εγὼ καὶ τ᾿ άλλο τ᾿ όνομα Ταξιδεύω
κι όλα τὰ λόγια μας εδώ...
Καὶ χωρίζουμε σὲ φῶς καὶ σκοτάδι τὸ Ενα.
Χωρίζουμε τὸν Οδυρμὸ σὲ τύφλωση καὶ θυσία.
(Νίκος Καρούζος, «Είσοδος»)

Θύρα της Παράδεισος τα μάτια Του που σφάλισαν. Θύρα της αγάπης που ανατέλλει συγγνώμη από τον τάφο. Θύρα αρωμάτων και μύρων, που μέσα στην σιωπή και το σκοτάδι του θανάτου, αφήνει να διαφαίνεται η ελπίδα: «Αναστήσομαι,μη εποδύρου»! Θέλει την φωνή του αηδονιού ο μαύρος κόρακας του Άδη. Δεν υπάρχει όμως ούτε καλή ούτε κακή νύχτα. Δεν υπάρχει νύχτα καν, γι’  αυτούς που πιστεόυν στο Φως. Το δικό Του. το ανέσπερο. Γι’  αυτούς που είναι έτοιμοι να αφήσουν στην άκρη τα «Δεν», τα «Μη», τα «Όχι» του δέντρου του Εγώ. Γι’  αυτούς που ετοιμάζονται να ταξιδέψουν  με ένα άλλο όνομα. Αυτό του ρήματος που ξεκινά από Α και τελειώνει στο Ω. Αυτό που μας ανοίγει τον δρόμο να πάψουμε να χωρίζουμε τον Ένα σε φως και σκοτάδι. Γιατί γλυκιά είναι η ζωή μόνο και Εκείνος είναι η οδός και η αλήθεια και η ζωή.
Πρόσκαιρος ο οδυρμός του θανάτου. Όμως δεν θα πάψει Εκείνος να μας ρωτά: παραμένουμε τυφλοί και σκοτισμένοι μπροστά Του ή βλέπουμε την θυσία Του για μας;
Ναι, στα σφαλισμένα μάτια Του ανοίγει η θύρα της ζωής! Θα την διαβούμε; 

π. Θ.Μ.
15 Απριλίου 2017