«Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀκούσας ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι ᾿Ιωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ» (Ματθ. 4, 12-13)
«Ἐκεῖνο τὸν καιρό, ὅταν ἔμαθε ὁ Ἰησοῦς πὼς συνέλαβαν τὸν ᾿Ιωάννη, ἔφυγε γιὰ τὴ Γαλιλαία. Ἐγκατέλειψε ὅμως τὴ Ναζαρὲτ καὶ πῆγε κι ἔμεινε στὴν Καπερναούμ, πόλη ποὺ βρίσκεται στὶς ὄχθες τῆς λίμνης, στὴν περιοχὴ τῶν φυλῶν Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ».
Την
Κυριακή μετά τα Φώτα η Εκκλησία μάς υπενθυμίζει την έναρξη από τον Χριστό του
έργου της Βασιλείας των ουρανών επί γης. Το κήρυγμα του Χριστού είναι συνέχεια
του Προδρομικού κηρύγματος της μετανοίας. Μετάνοια σημαίνει αλλαγή του τρόπου
σκέψης, αναπροσανατολισμός της πορείας της ζωής μας με κέντρο τον Χριστό, την
αγάπη, την ανάσταση. Σημαίνει κρίση του εαυτού μας, όταν αυτός θεμελιώνει τον
δρόμο του στο «εγώ και μόνο εγώ», όταν πράττει ό,τι τελικά τον χωρίζει και από
τον Θεό και από τον συνάνθρωπο. Σημαίνει επιστροφή στην Εκκλησία, όχι μόνο στη
συνάντηση της θείας λειτουργίας και στη θεία κοινωνία, την κατεξοχήν έκφραση
αποδοχής της αγάπης του Θεού, καίτοι είμαστε και παραμένουμε ανάξιοί της, αλλά
και επίγνωση ότι η ζωή υπάρχει για να είμαστε σε κοινότητα, σε «εμείς», στο «μαζί»
και αυτό να καθορίζει την καθημερινότητά μας, στην οικογένεια, στη φιλία, στις σχέσεις,
στην εργασία, στη χαρά, στη λύπη, ακόμη και στον θάνατο.
Ο
Χριστός εγκαταλείπει τη Ναζαρέτ, εγκαταλείπει την ασφάλεια του σπιτιού όπου
μεγάλωσε, της οικογένειας που Τον είχε στους κόλπους της και που επιβίωνε μέσα
από αυτήν εργαζόμενος με τον μνήστορα Ιωσήφ στην ξυλουργική. Η κοινότητα αυτή, όπως
και η κοινότητα του τόπου του, της επίγειας πατρίδας Του, Τον έκλεινε στον μικρό
χώρο της ανθρώπινης πορείας και ζωής, όπως κάνουμε οι περισσότεροι από εμάς. Ο
Χριστός εγκαθίσταται στην Καπερναούμ, την πόλη όπου συνυπάρχουν Ιουδαίοι και
ειδωλολάτρες, δηλαδή το κράμα της ανθρωπότητας της εποχής, η εικόνα της οικουμένης,
της καθολικότητας, και όχι η μερικότητα
του τοπικισμού και του εθνικισμού. Είναι το σημάδι από πλευράς του Κυρίου ότι η
Εκκλησία, η βασιλεία των ουρανών, δεν είναι για έναν τόπο, για έναν λαό εκλεκτό
και περιούσιο, ούτε καν για τους αγίους και καθαρούς, αλλά για όλους. Αυτό το
λησμονούμε στους καιρούς μας, ιδίως οι άνθρωποι που πιστεύουμε, «οι άνθρωποι της
Εκκλησίας». Μας σκανδαλίζει η επιλογή του Χριστού, όπως σκανδάλιζε τους Ιουδαίους
εκείνης της εποχής, διότι αισθανόμαστε ασφάλεια σε κλειστά σχήματα, σε σχήματα
εκλεκτών, σε σχήματα όπου διαφυλάσσεται το συμφέρον μας, μικρό ή μεγάλο, η
βόλεψή μας, η οικειότητά μας. Το να ανοιχτούμε στον κάθε άλλο είναι από μόνο
του όχι απλά πρόκληση, αλλά υπέρβαση, στην οποία θα χρειαστεί να ακούσουμε, να
δούμε, να μοιραστούμε, να συν-χωρήσουμε. Κυρίως όμως θα έρθουμε σε επαφή με την
δική του αμαρτία και θα δούμε και τη δική μας, ακριβώς διότι είναι
διαφορετικός.
Η Κυριακή μετά τα Φώτα είναι προτροπή για έξοδο από το «εγώ και μόνο εγώ». Ας ξεκινήσουμε εν Χριστώ αυτή την έξοδο συναντώντας στην Εκκλησία τους οικείους της Ναζαρέτ, που κι αυτούς δυσκολευόμαστε να γνωρίσουμε αυθεντικά, αλλά και μη ξεχνώντας ότι κληθήκαμε να ζήσουμε στην Καπερναούμ και της δικής μας εποχής. Να παλέψουμε, να μοιραστούμε, να αγαπήσουμε, να δείξουμε την πίστη και το νόημα που αυτή προσφέρει.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
11 Ιανουαρίου 2026
Κυριακή μετά τα Φώτα