Σε έναν από τους πιο όμορφους αναστάσιμους ύμνους ο υμνογράφος μάς καλεί να ξυπνήσουμε στο βαθύ χάραμα, σαν τις Μυροφόρες γυναίκες, και να βαδίσουμε προς την Εκκλησία, η οποία διαφυλάττει τον τάφο του Χριστού, φέρνοντας μαζί μας όχι το μύρο που οι γυναίκες κρατούσαν για να αλείψουν με αυτό το σώμα του Κυρίου, αλλά στα χείλη τον θριαμβευτικό ύμνο της Ανάστασης, και τότε θα αξιωθούμε να δούμε τον Χριστό ως τον Ήλιο της Δικαιοσύνης να ανατέλλει σε όλους τη ζωή.
Οι αναστάσιμες μέρες φέρνουν μαζί τους ένα αλλιώτικο φως. Δεν είναι το υλικό, το αισθητό, αυτό που κάνει τον κόσμο να φωτίζεται, να αισιοδοξεί, να αισθάνεται τη χαρά της ημέρας, να πηγαίνει στην εργασία του, να συναντά τους άλλους, να αισθάνεται ότι καλείται να βγάλει δημιουργικότητα, παραγωγικότητα, χαρά και αισιοδοξία από μέσα του. Η Ανάσταση μάς δίνει το φως ενός άλλου νοήματος ζωής. Ότι, χάρις στον Χριστό, κληθήκαμε να παλέψουμε εναντίον του σκοταδιού το οποίο υπάρχει μέσα και έξω μας. Το μέσα μας έχει να κάνει με το φόβο, τον θυμό, το μίσος, το αίσθημα ότι δεν φτάνει η ζωή για να χαρούμε, ότι οι άλλοι μας υποβλέπουν, ότι κάθε επιθυμία μας πρέπει να εκπληρωθεί. Κι αν αυτό δεν γίνει, τότε είμαστε αδικημένοι κι όλα μοιάζουν σκοτεινά. Το έξω μας έχει να κάνει με την κατάσταση του κόσμου, την τεχνολογία που την χρησιμοποιούν για να μας ελέγξουν, την απιστία και την αθεΐα που κάνουν θόρυβο, τον πόλεμο που δεν τελειώνει, τους λίγους ή τους πολλούς που δεν μας καταλαβαίνουν. Κι όταν μας λείπει η συνεννόηση, η ελπίδα, η αγάπη από τους άλλους, τότε αισθανόμαστε σκοτεινιά.
“Πάσι ζωήν ανατέλλων” είναι ο Χριστός. Η ζωή έρχεται από Εκείνον που είναι το φως του κόσμου. Η ανάσταση είναι η νίκη κατά του μεγαλύτερου σκοταδιού που μπορεί να υπάρξει στην πραγματικότητά μας, εκείνου του θανάτου. Ο θάνατος, είτε πνευματικός είτε σωματικός είτε της κάθε ήττας μας, μοιάζει ακατάβλητος. Όμως η παρουσία του Αναστάντος Κυρίου, που λειτουργεί ως Ήλιος μιας άλλης Δικαιοσύνης, αυτής της αγάπης, γίνεται αρχή νέας πορείας. Πέρα από τα έθιμα, πέρα από τις συνήθειες που μας βγάζουν όντως από τη ρουτίνα μας, αν καταφέρουμε να ανοίξουμε την καρδιά μας στη χαρά της νέας ζωής, τότε θα μπορέσουμε να γίνουμε δέκτες του φωτός, να εορτάσουμε την νέκρωση του Άδη και την νέα βιοτή, αυτή που δεν νικιέται από τον χρόνο.
Έχουμε ανάγκη από αυτήν την νέα βιοτή σήμερα. Ο καιρός της κατάθλιψης, του κακού, της ενασχόλησης με τον πόνο, την ψευτιά, την εκμετάλλευση, των ψεύτικων ειδήσεων και υποσχέσεων, δεν αλλάζει αν δεν εισοδεύσουμε στο Φως του Χριστού. Δεν είναι πρόσκαιρο γεγονός η Ανάσταση, ούτε μια υπόσχεση του μέλλοντος. Είναι παρούσα στο χαμόγελο ενός παιδιού, στο δάκρυ της μετάνοιας, στο αγκάλιασμα του απογοητευμένου, στη συνάντηση μιας παρέας που ξέρει τι θέλει, στην απόφαση να ξεκινήσουμε έχοντας Εκείνον παρόντα, όταν Τον αφήνουμε να αλλάξει τη ζωή μας! Αλλάζοντας εμείς, στη θέα του Χριστού, αλλάζει κι ο κόσμος!
Η πρακτικότητα της εποχής, ακολούθημα της τεχνολογικής έκρηξης και της παντοδυναμίας με την οποία μπόλιασε τον νου μας, δεν μπορεί να ομορφύνει την καρδιά, να μας φέρει κοντά, να μας δώσει ελπίδα του αιώνιου και νόημα στο παρόν. Τα έτοιμα και κατασκευασμένα, δεν βιώνονται. Απλά παρατηρούνται και προσπερνούν. Η ζωή που ανατέλλει εκ του Τάφου είναι η απάντηση, που, χωρίς να ακυρώνει τις όποιες πρακτικές ανάγκες, τις οδηγεί στο αληθινό τους μέτρο: να μοιραστούμε ό,τι έχουμε, να δώσουμε ό,τι μας δίνει ο Χριστός. Αυτή είναι η καινούργια ζωή!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην “Ορθόδοξη Αλήθεια”
στο φύλλο της Νιας Τετάρτης 15 Απριλίου 2026
ΒΗΜΑΤΑ
4/14/26
ΠΑΣΙ ΖΩΗΝ ΑΝΑΤΕΛΛΩΝ
4/12/26
ΝΙΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ
ΝΙΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 9
«Ο
Ουρανός Αλληλούια ηχολογάει·
Κατά την γην ερωτεμένος κλίνει·
Ζη του νερού και η στάλα οπού κολλάει
στο ποτήρι· Αλληλούια εγώ κ' εκείνη.
Όταν η Πύλη ακούστηκε να σπάη,
Τι χλαλοή στον κάτου κόσμο εγίνη!
Χαίρεται μέσα η άβυσσο και ασπρίζει·
Ο περασμός του Λυτρωτή σφυρίζει.»
(Διονύσιος Σολωμός, «Ο Λάμπρος»)
Ήρθε ο Λυτρωτής. Άραγε,
πέρασε; Ή παραμένει Αυτός που μας εξομολογήθηκε τη αγάπη Του και ζητά, χωρίς να
απαιτεί, να Του δώσουμε το χέρι και να συμβαδίσουμε; Όλα αγιάζονται μαζί Του.
Και η στάλα του νερού, και το ίχνος της ακόμα. Κι όλα Τον δοξολογούν. Μονάχα ο
άνθρωπος, όταν δε θέλει, μένει με την καρδιά κλειστή. Με τη ζωή να ταξιδεύει
στου εαυτού τον δρόμο. Και να μην ακούει το νέο πάτημα, ό,τι ανυμνεί, με θόρυβο
ή σιωπηλά, την Ανάσταση.
Δεν κλείνει η χαρά. Μόνο
που θέλει να την ακούσεις, βαθιά στην ψυχή, για να τη νιώσεις. Ότι ανέστη. Ότι
ο θάνατος επατήθη. Ότι οι πύλες συντρίφτηκαν. Ότι κάθε εμπόδιο, ακόμα και το
έσχατο της ύπαρξης, αδυνατεί να νικήσει την αγάπη. Την μία και μοναδική
Εκείνου, που μιλά στη στιγμή μας, στο χρόνο μας, στην αιωνιότητά μας, όχι με
σχήματα και ιδέες, αλλά με τη μορφή του Προσώπου Του. Και καρτερεί το δικό μας ΝΑΙ
σ’ έναν έρωτα που κατήλθε μέχρις Άδου ταμείων.
Ότι, αν το θελήσεις, αν Τον αγγίξεις, ανέστης.
π. Θεμιστοκλής
Μουρτζανός
13 Απριλίου
2026
4/11/26
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 8
«Χριστός Ανέστη! νέοι, γέροι και κόρες,
Όλοι, μικροί μεγάλοι, ετοιμαστείτε.
Μέσα στες εκκλησιές τες δαφνοφόρες
με το φως της χαράς συμμαζωχτείτε.
Ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες
ομπροστά στους αγίους και φιληθείτε.
Φιληθήτε γλυκά, χείλη με χείλη,
πέστε Χριστός Ανέστη, εχθροί και
φίλοι»
(Διονύσιος Σολωμός, «Ο Λάμπρος»)
Να
‘ χαμε μια φωνή μέσα μας που να μας έλεγε ότι υπάρχει ειρήνη, ότι υπάρχει αγάπη
που γίνεται αγκαλιά για όλο τον κόσμο, που νικά το συμφέρον, το κλείσιμο σε
σχέσεις που για λίγο αναπαύουν και μετά γίνονται σταυρός!
Να ‘χαμε μια φωνή μέσα μας που να μας έδειχνε ότι
ο χρόνος είναι είσοδος και έξοδος, αλλά δεν υπάρχει μόνος!
Να ‘χαμε μια φωνή μέσα μας που να μας έσπρωχνε να
δούμε τον εχθρό ως φίλο και τον φίλο ως φίλο!
Να ‘χαμε μια φωνή μέσα μας που να έβγαινε από τον
Άδη της μοναξιάς και να μας καλούσε να ακολουθήσουμε!
Να ‘χαμε έναν Θεό που να είχε αναστηθεί και να μας
έπαιρνε κοντά Του!
Να ‘χαμε μια οικογένεια, μια κοινότητα, όπου η
δάφνη της νίκης θα έκανε τις αισθήσεις μας να τραγουδάνε!
Άραγε, είναι όνειρο ή Αλήθεια;
π. Θεμιστοκλής
Μουρτζανός
12 Απριλίου
2026
4/10/26
ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7
Λάλησε, Σάλπιγγα! κι' εγώ το σάβανο
τινάζω,
Και σχίζω δρόμο και τς αχνούς
αναστημένους κράζω:
«Μην είδετε την ομορφιά που την
Κοιλάδα αγιάζει;
Πέστε, να ιδήτε το καλό εσείς κι ο,
τι σας μοιάζει.
Καπνός δε μένει από τη γή' νιος
ουρανός εγίνη'
Σαν πρώτα εγώ την αγαπώ και θα
κριθώ μ’ αυτήνη.
—Ψηλά την είδαμε πρωί· της τρέμαν
τα λουλούδια
Στη θύρα της Παράδεισος που εβγήκε
με τραγούδια
Έψαλλε την Ανάσταση χαροποιά η φωνή
της,
Κι έδειχνεν ανυπομονιά για να ‘μπει
στο κορμί της»
(Διονύσιος Σολωμός, «Κρητικός»)
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να γίνει νιος
ουρανός και νια γη.
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να μη χαθεί η
ομορφιά, αλλά βρει την πορεία της που είναι η αγάπη και η ελευθερία.
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να μη χάσουμε από
τον θάνατο οι άνθρωποι τη χαρά.
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να αναστηθούμε
μαζί Του.
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να αγιάσει κάθε
αγάπη μας.
Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη για να μας δείξει ότι
αν πιστεύουμε, η κρίση έχει ήδη γίνει.
Όλη η ζωή μας ανυπομονιά για να ξαναβρούμε το ένα
της αγάπης, κορμί και ψυχή για πάντα μαζί Του και μαζί με όσους αγαπάμε, κι αυτούς
που ξέρουμε κι αυτούς που δεν ξέρουμε.
Λίγο ακόμα.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
11 Απριλίου 2026
Μέγα Σάββατο
4/9/26
ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ
ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 6
«Με τ’ άνθη μας εμίσεψε .
να βρ’ άνθη σα γυρίσει .
ετοίμασέ τα κι έφθασε,
δεν ημπορεί ν’ αργήσει.»
(Διονύσιος Σολωμός, «Εις το θάνατο κυρίας
Αγγλίδας»)
Η
άνοιξη μεγαλώνει το μαρτύριο του θανάτου. Κοιτάς και βλέπεις την φύση ανθισμένη
στη ζωή. Κοιτάς και βλέπεις τα χέρια του Θεού να δίνουν. Κοιτάς και νιώθεις την
ευωδία να σου μιλάει, να σου λέει ότι αξίζει η ζωή και είναι μοναδική.
Επάνω στον
Σταυρό η άνοιξη κάνει το μαρτύριο του Ανθρώπου μαρτύριο του Θεού. Να πλάθεις αγάπη
και από αγάπη. Να δίνεις ζωή δεμένη με την ομορφιά. Και να ακούς ύβρεις, το
πρόσωπό Σου να αλλοιώνεται από την αισχύνη της φτυσιάς, τα χέρια Σου και τα πόδια
Σου να πονάνε με έναν πόνο φρικτό από τα καρφιά της αχαριστίας.
Και να γνωρίζεις ότι όλα αυτά γίνονται διότι
δίχως θάνατο, δεν νικιέται ο θάνατος. Δίχως τον Άνθρωπο νεκρό, το χάσμα δεν
γεμίζει άνθη. Διότι μόνο έτσι ο Άνθρωπος θα ξαναέρθει, όχι μόνος Του, αλλά με
όλους μαζί. Τι ο Θεός έγινε ένα με μας και ο Άνθρωπος ένα μαζί Του. Κι όλοι
μπορούμε. Μόνο το κακό να αφήσουμε πίσω, αυτό που ρίχνουμε στον Θεό όλοι μας.
Αξίζει, έστω και για το λίγο καλό, να παλέψουμε. Κι Εκείνος που συγχωρεί, θα συμπληρώσει.
π. Θεμιστοκλής
Μουρτζανός
10 Απριλίου
2026
Μεγάλη
Παρασκευή
ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ
ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 5
«Και το θείον αίσθημα, με τον οποίο πλησιάζει τη
θεότητα, και αυτό, με όλους τους ναούς του, είναι, καθώς όλα τα άλλα,
Απάνου στ’ άδειο της ψυχής πολύτιμο στολίδι»
(Διονύσιος Σολωμός, «Νικηφόρος ο Βρυέννιος»)
Άδεια η ψυχή όποιου προδίδει την αγάπη. Η αγάπη είναι το αίσθημα του Θεού. Μόνο που μοιάζει ένα πολύτιμο στολίδι στο άδειο μιας ψυχής, χωρίς ρίζα. Τι να ποτίσεις και τι καρπό να δώσει; Φαγωμένη η καρδιά από ματαιωμένες προσδοκίες. Αλλάζει η ρότα. Οι ναοί όμως που κουβαλούνε τις άδειες ψυχές, δεν μπορούν να γεμίσουν από Θεό. Διότι μονάχα Αυτός που έδωσε το σώμα και το αίμα στους πάντες, ακόμη και στον προδότη, είναι Αυτός που γίνεται στολίδι αληθινό σε μια ψυχή που παύει να είναι κενή. Μα πού να το καταλάβεις;
π. Θεμιστοκλής
Μουρτζανός
9 Απριλίου 2026
Μεγάλη Πέμπτη
ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
Επτά μικρούς, μα συγκλονιστικούς λόγους είπε ο Χριστός επάνω στον Σταυρό, δίνοντας στους ανθρώπους κάθε εποχής τη δυνατότητα να κάνουν νέες αρχές στη ζωή τους, πιστεύοντας σ’ Αυτόν.
“Πάτερ, άφες αυτοίς . ου
γαρ οίδασι τι ποιούσι” (Λουκ. 23,34). Ο λόγος της συγχώρεσης. Ο λόγος
της αγκαλιάς στους ανθρώπους που Τον υβρίζουν, Τον βλασφημούν, που χαίρονται
βλέποντάς Τον να υποφέρει. Ο λόγος της καρδιάς που νιώθει την άγνοια του καλού,
που δεν κρατά κακία, που δεν κάνει επίδειξη δύναμης, διότι είναι Αγάπη και μόνο
η αγάπη δίνει νόημα στην ύπαρξη.
“Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ’ εμού
έση εν τω Παραδείσω” (Λουκ. 23, 43). Ο λόγος της αποδοχής της μετάνοιας
του ευγνώμονος ληστού. Ο ληστής ταπεινώνεται, αναγνωρίζει τις αποτυχίες
και την αμαρτωλότητα, την ήττα του. Ζητά από τον Χριστό όχι αμνήστευση, αλλά να
τον θυμηθεί στη βασιλεία Του. Λαμβάνει “σήμερον” τον Παράδεισο, διότι η
αγάπη του Θεού δεν περιμένει, αλλά δίδεται την ίδια στιγμή.
“Γύναι, ίδε ο υιός σου. Είτα λέγει
τω μαθητή . ιδού η μήτηρ σου” (Ιωάν. 19, 26-27). Ο τέλειος
Θεός είναι και τέλειος άνθρωπος. Και δείχνει την ευγνωμοσύνη Του προς την
γυναίκα που Τον έφερε στον κόσμο. Παράλληλα, μας δείχνει ότι, εκτός της
συγγένειας της φύσης, υπάρχει και η συγγένεια της πίστης. Ο Ιωάννης γίνεται
κατά χάριν αδελφός του Χριστού και αναλαμβάνει το έργο που δίνεται σε όλους
τους χριστιανούς: να είμαστε κατά χάριν φίλοι, κατά χάριν αδέλφια με τον Χριστό
και μεταξύ μας, εκ πίστεως. Όπως γίνεται στη θεία λειτουργία, όταν Τον
κοινωνούμε.
“Διψώ” (Ιωάν. 19,28). Δεν
είναι μόνο η εκπλήρωση του προφητικού λόγου, όπως αποτυπώνεται στον μεσσιανικό
ψαλμό 21 του Δαυΐδ. Είναι και η υπόμνηση της δίψας για αγάπη, για ανθρωπιά, για
συνάντηση με τον άνθρωπο που καλείται να ζητήσει την κοινωνία με τον Χριστό ως το
αλλόμενον ύδωρ της παρουσίας Του που θα μας ξεδιψάσει για πάντα, δίνοντας χαρά,
ελπίδα και ζωή.
“Τετέλεσται” (Ιωάν. 19,30).
Ο Χριστός ολοκλήρωσε το έργο τού να φέρει στον κόσμο τον Θεό ως υπέρβαση του
μίσους, της κακίας, του θανάτου και να μας καλέσει στη χάρη της βασιλείας Του.
Δέχθηκε τον θάνατο, όντας ένας από εμάς, πλην της αμαρτίας. Τώρα θα μας δώσει
την ανάσταση. Κι έτσι η αποστολή Του ολοκληρώθηκε.
“Εις χείρας σου παρατίθεμαι το
πνεύμα μου” (Λουκ. 23,46). Στον Θεό η ελπίδα. Στον Θεό η ζωή και ο
θάνατος, η αρχή και το τέλος, στον Θεό το πέρασμα, το Πάσχα, στην οδό της
Ανάστασης και της αγάπης. Σ’ Αυτόν η εμπιστοσύνη, ακόμη και στα δύσκολα.
Οι επτά αυτοί λόγοι μάς υποδεικνύουν την νέα αρχή της συγχώρεσης για
όποιον και όποια μας δυσκολεύει. Την οδό της αλλαγής από τον κακό εαυτό στον
εαυτό που ταπεινώνεται, που δημιουργεί αγαπώντας. Την μετοχή μας στη ζωή της
Εκκλησίας, που μας καθιστά συγγενείς εκ πίστεως. Στην δίψα για αλήθεια και αγάπη, που μας κάνει
να αντέχουμε το όξος της ζωής. Στο να μην απελπιζόμαστε, όταν ο Θεός σιωπά,
αλλά να δεχόμαστε τους σταυρούς μας. Στο να έχουμε την αποστολή της αγάπης, της
προσευχής, της θυσίας. Στο να επιλέγουμε το «γενηθήτω το θέλημά Σου», στο να
ζούμε το αγιορείτικο «αν πεθάνεις, πριν πεθάνεις, δεν θα πεθάνεις, όταν
πεθάνεις»!
Ας είναι η Μεγάλη Εβδομάδα μια νέα
αρχή για όλους μας!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»
Στο φύλλο της Μεγάλης Τετάρτης 8
Απριλίου 2026
