4/10/26

 


ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 

Λάλησε, Σάλπιγγα! κι' εγώ το σάβανο τινάζω,

Και σχίζω δρόμο και τς αχνούς αναστημένους κράζω:

«Μην είδετε την ομορφιά που την Κοιλάδα αγιάζει;

Πέστε, να ιδήτε το καλό εσείς κι ο, τι σας μοιάζει.

Καπνός δε μένει από τη γή' νιος ουρανός εγίνη'

Σαν πρώτα εγώ την αγαπώ και θα κριθώ μ’ αυτήνη.

—Ψηλά την είδαμε πρωί· της τρέμαν τα λουλούδια

Στη θύρα της Παράδεισος που εβγήκε με τραγούδια

Έψαλλε την Ανάσταση χαροποιά η φωνή της,

Κι έδειχνεν ανυπομονιά για να ‘μπει στο κορμί της»

(Διονύσιος Σολωμός, «Κρητικός») 

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να γίνει νιος ουρανός και νια γη.

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να μη χαθεί η ομορφιά, αλλά βρει την πορεία της που είναι η αγάπη και η ελευθερία.

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να μη χάσουμε από τον θάνατο οι άνθρωποι τη χαρά.

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να αναστηθούμε μαζί Του.

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη, για να αγιάσει κάθε αγάπη μας.

Κατέβηκε ο Χριστός στον Άδη για να μας δείξει ότι αν πιστεύουμε, η κρίση έχει ήδη γίνει.

Όλη η ζωή μας ανυπομονιά για να ξαναβρούμε το ένα της αγάπης, κορμί και ψυχή για πάντα μαζί Του και μαζί με όσους αγαπάμε, κι αυτούς που ξέρουμε κι αυτούς που δεν ξέρουμε.

Λίγο ακόμα.

 
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

11 Απριλίου 2026

Μέγα Σάββατο

4/9/26

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ


 ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 6

«Με τ’ άνθη μας εμίσεψε .

να βρ’ άνθη σα γυρίσει .

ετοίμασέ τα κι έφθασε,

δεν ημπορεί ν’ αργήσει.»

(Διονύσιος Σολωμός, «Εις το θάνατο κυρίας Αγγλίδας») 

            Η άνοιξη μεγαλώνει το μαρτύριο του θανάτου. Κοιτάς και βλέπεις την φύση ανθισμένη στη ζωή. Κοιτάς και βλέπεις τα χέρια του Θεού να δίνουν. Κοιτάς και νιώθεις την ευωδία να σου μιλάει, να σου λέει ότι αξίζει η ζωή και είναι μοναδική.

 Επάνω στον Σταυρό η άνοιξη κάνει το μαρτύριο του Ανθρώπου μαρτύριο του Θεού. Να πλάθεις αγάπη και από αγάπη. Να δίνεις ζωή δεμένη με την ομορφιά. Και να ακούς ύβρεις, το πρόσωπό Σου να αλλοιώνεται από την αισχύνη της φτυσιάς, τα χέρια Σου και τα πόδια Σου να πονάνε με έναν πόνο φρικτό από τα καρφιά της αχαριστίας.

Και να γνωρίζεις ότι όλα αυτά γίνονται διότι δίχως θάνατο, δεν νικιέται ο θάνατος. Δίχως τον Άνθρωπο νεκρό, το χάσμα δεν γεμίζει άνθη. Διότι μόνο έτσι ο Άνθρωπος θα ξαναέρθει, όχι μόνος Του, αλλά με όλους μαζί. Τι ο Θεός έγινε ένα με μας και ο Άνθρωπος ένα μαζί Του. Κι όλοι μπορούμε. Μόνο το κακό να αφήσουμε πίσω, αυτό που ρίχνουμε στον Θεό όλοι μας.

Αξίζει, έστω και για το λίγο καλό, να παλέψουμε. Κι Εκείνος που συγχωρεί, θα συμπληρώσει. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

10 Απριλίου 2026

Μεγάλη Παρασκευή

 

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ


ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ -
ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 5 

«Και το θείον αίσθημα, με τον οποίο πλησιάζει τη θεότητα, και αυτό, με όλους τους ναούς του, είναι, καθώς όλα τα άλλα,

Απάνου στ’ άδειο της ψυχής πολύτιμο στολίδι»

(Διονύσιος Σολωμός, «Νικηφόρος ο Βρυέννιος») 

            Άδεια η ψυχή όποιου προδίδει την αγάπη. Η αγάπη είναι το αίσθημα του Θεού. Μόνο που μοιάζει ένα πολύτιμο στολίδι στο άδειο μιας  ψυχής, χωρίς ρίζα. Τι να ποτίσεις και τι καρπό να δώσει; Φαγωμένη η καρδιά από ματαιωμένες προσδοκίες. Αλλάζει η ρότα. Οι ναοί όμως που κουβαλούνε τις άδειες ψυχές, δεν μπορούν να γεμίσουν από Θεό. Διότι μονάχα Αυτός που έδωσε το σώμα και το αίμα στους πάντες, ακόμη και στον προδότη, είναι Αυτός που γίνεται στολίδι αληθινό σε μια ψυχή που παύει να είναι κενή.  Μα πού να το καταλάβεις; 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

9 Απριλίου 2026

Μεγάλη Πέμπτη


ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 

Επτά μικρούς, μα συγκλονιστικούς λόγους είπε ο Χριστός επάνω στον Σταυρό, δίνοντας στους ανθρώπους κάθε εποχής τη δυνατότητα να κάνουν νέες αρχές στη ζωή τους, πιστεύοντας σ’ Αυτόν.

“Πάτερ, άφες αυτοίς . ου γαρ οίδασι τι ποιούσι” (Λουκ. 23,34). Ο λόγος της συγχώρεσης. Ο λόγος της αγκαλιάς στους ανθρώπους που Τον υβρίζουν, Τον βλασφημούν, που χαίρονται βλέποντάς Τον να υποφέρει. Ο λόγος της καρδιάς που νιώθει την άγνοια του καλού, που δεν κρατά κακία, που δεν κάνει επίδειξη δύναμης, διότι είναι Αγάπη και μόνο η αγάπη δίνει νόημα στην ύπαρξη.

“Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ’ εμού έση εν τω Παραδείσω” (Λουκ. 23, 43). Ο λόγος της αποδοχής της μετάνοιας του ευγνώμονος ληστού.  Ο ληστής ταπεινώνεται, αναγνωρίζει τις αποτυχίες και την αμαρτωλότητα, την ήττα του. Ζητά από τον Χριστό όχι αμνήστευση, αλλά να τον θυμηθεί στη βασιλεία Του.  Λαμβάνει “σήμερον” τον Παράδεισο, διότι η αγάπη του Θεού δεν περιμένει, αλλά δίδεται την ίδια στιγμή. 

“Γύναι, ίδε ο υιός σου. Είτα λέγει τω μαθητή . ιδού η μήτηρ σου” (Ιωάν. 19, 26-27). Ο τέλειος Θεός είναι και τέλειος άνθρωπος. Και δείχνει την ευγνωμοσύνη Του προς την γυναίκα που Τον έφερε στον κόσμο. Παράλληλα, μας δείχνει ότι, εκτός της συγγένειας της φύσης, υπάρχει και η συγγένεια της πίστης. Ο Ιωάννης γίνεται κατά χάριν αδελφός του Χριστού και αναλαμβάνει το έργο που δίνεται σε όλους τους χριστιανούς: να είμαστε κατά χάριν φίλοι, κατά χάριν αδέλφια με τον Χριστό και μεταξύ μας, εκ πίστεως. Όπως γίνεται στη θεία λειτουργία, όταν Τον κοινωνούμε.

“Διψώ” (Ιωάν. 19,28). Δεν είναι μόνο η εκπλήρωση του προφητικού λόγου, όπως αποτυπώνεται στον μεσσιανικό ψαλμό 21 του Δαυΐδ. Είναι και η υπόμνηση της δίψας για αγάπη, για ανθρωπιά, για συνάντηση με τον άνθρωπο που καλείται να ζητήσει την κοινωνία με τον Χριστό ως το αλλόμενον ύδωρ της παρουσίας Του που θα μας ξεδιψάσει για πάντα, δίνοντας χαρά, ελπίδα και ζωή. 

“Τετέλεσται” (Ιωάν. 19,30). Ο Χριστός ολοκλήρωσε το έργο τού να φέρει στον κόσμο τον Θεό ως υπέρβαση του μίσους, της κακίας, του θανάτου και να μας καλέσει στη χάρη της βασιλείας Του. Δέχθηκε τον θάνατο, όντας ένας από εμάς, πλην της αμαρτίας. Τώρα θα μας δώσει την ανάσταση. Κι έτσι η αποστολή Του ολοκληρώθηκε. 

“Εις χείρας σου παρατίθεμαι το πνεύμα μου” (Λουκ. 23,46). Στον Θεό η ελπίδα. Στον Θεό η ζωή και ο θάνατος, η αρχή και το τέλος, στον Θεό το πέρασμα, το Πάσχα, στην οδό της Ανάστασης και της αγάπης. Σ’ Αυτόν η εμπιστοσύνη, ακόμη και στα δύσκολα.

Οι επτά αυτοί λόγοι μάς  υποδεικνύουν την νέα αρχή της συγχώρεσης για όποιον και όποια μας δυσκολεύει. Την οδό της αλλαγής από τον κακό εαυτό στον εαυτό που ταπεινώνεται, που δημιουργεί αγαπώντας. Την μετοχή μας στη ζωή της Εκκλησίας, που μας καθιστά συγγενείς εκ πίστεως.  Στην δίψα για αλήθεια και αγάπη, που μας κάνει να αντέχουμε το όξος της ζωής. Στο να μην απελπιζόμαστε, όταν ο Θεός σιωπά, αλλά να δεχόμαστε τους σταυρούς μας. Στο να έχουμε την αποστολή της αγάπης, της προσευχής, της θυσίας. Στο να επιλέγουμε το «γενηθήτω το θέλημά Σου», στο να ζούμε το αγιορείτικο «αν πεθάνεις, πριν πεθάνεις, δεν θα πεθάνεις, όταν πεθάνεις»!

Ας είναι η Μεγάλη Εβδομάδα μια νέα αρχή για όλους μας!  

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλλο της Μεγάλης Τετάρτης 8 Απριλίου 2026

4/7/26

ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ

 


ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ- ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 4 

«Γιατ’ η ψυχή μου μο ‘λεγε συχνά στο στήθος μέσα:

στον κόσμο την αγάπη σου πάρα πολύ μη βάνεις,

και τ’ άστρα μ’ όλο τους το φως κοιτούν μ’ ερωτεμένα,

και ρόδο μέσα μου πολύ, κρίνος πολύς ανθίζει»

(Διονύσιος Σολωμός, «Αποσπάσματα Αγνώστων Ποιημάτων») 

 Ο ερωτευμένος Θεός ενώνεται με την ύπαρξη που αγαπά και γίνεται ένα. Κι ο άνθρωπος που νιώθει την μαυρίλα να μην μπορεί να αγαπήσει, μολονότι το θέλει, διότι πλανά η ομορφιά, πουλιέται η καρδιά για ένα νόμισμα, δουλώνει ο ισχυρός που εκμεταλλεύεται, στρέφεται στον ουρανό, για να βρει το φως. Και τότε ρόδο και κρίνο ανθίζουν μέσα του και τ’ άρωμά τους δίνεται στα πόδια του Θεού. Ας λέει η ψυχή μη βγάζουμε στον κόσμο την αγάπη. Άραγε, κρατιέται μέσα η καρδιά; Δώρο ακατάλυτο η συγχώρεση, αρχή ζωής μαζί Του. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

8 Απριλίου 2026

Μεγάλη Τετάρτη

4/6/26

ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ


 ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ - ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 3 

«Πάντ’ ανοιχτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου…

Σ’ ελέγχ’ η πέτρα που κρατείς και κλει φωνή κι αυτήνη»

(Διονύσιος Σολωμός, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»)

            Δώρο το χάρισμα, μια πέτρα που γίνεται βαρίδιο στον βυθό τού «μόνο εγώ» ή στήριγμα για την οδό της αγάπης, του μοιράσματος, της ζωής που ανοίγεται αν  είναι ανοιχτά, αν είναι άγρυπνα τα μάτια της ψυχής. Το το φως τότε θα νικήσει. Ο Νυμφίος, ο μεγάλος απών της ζωής, δεν θα βρει στον ερχομό Του κλειδωμένες στη σκληρότητα καρδιές. Κι η φωνή του χαρίσματος, με κάποια έστω ενοχή, αλλά και μετάνοια, θα γίνει άπλωμα στο κάλεσμα.   

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

7 Απριλίου 2026

Μεγάλη Τρίτη

4/5/26

ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ


ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ -
ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 2 

 «Αγάπη κι έρωτας καλού τα σπλάχνα τους τινάζουν.

Τα σπλάχνα τους κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν.

Γλυκιά κι ελεύθερ’ η ψυχή σα να ‘τανε βγαλμένη,

κι υψώναν με χαμόγελο την όψη τη φθαρμένη»

(Διονύσιος Σολωμός, « Ελεύθεροι Πολιορκημένοι») 

            Βλέπω τον Νυμφίο, την καλοσύνη, την υπομονή, την ανοχή στον πόνο της απόρριψης. Γι’ αυτό πλαστήκαμε, για να αντιτάξουμε στο κακό την αγάπη και τον έρωτα του καλού. Μόνο που θέλει ανησυχία κι όχι συμβιβασμό, ακόμη κι αν βγαίνει η ψυχή μας από την πολιορκία.  Μπορεί να φθείρεται η όψη από τον μικρό ή τον μεγάλο πόνο. Δεν μας παίρνει όμως ν’ ανταλλάξουμε τη γλυκύτητα της ελευθερίας του Νυμφίου, για τη φενάκη του έτοιμου. Είμαι ελεύθερος μαζί Του στον πόνο του κακού. Το δώρο της ανάστασης. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

6 Απριλίου 2026

Μεγάλη Δευτέρα